Covid-19 đã và đang gây nên sự khủng hoảng trên toàn cầu. Tại Việt Nam bước vào giai đoạn tạm ngừng cách ly xã hội và nhịp sống đang dần quay trở về bình thường. Đây cũng là giai đoạn các doanh nghiệp trở lại hoạt động, vận hành bình thường, tập trung vào việc phục hồi và phát triển trở lại.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng cần nhìn nhận rằng, bối cảnh khủng hoảng do đại dịch gây ra vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt thì những ảnh hưởng lên nền kinh tế theo sau là rất lớn mà chưa thể lường trước. Vì vậy, các doanh nghiệp luôn phải sẵn sàng ứng phó với các kịch bản bình thường mới từ ngắn đến dài hạn.

“Bình thường mới hậu COVID” hay “bình thường mới trong thời đại COVID”?

Bình thường mới là những điểm mà trước đây mọi người cho là bất bình thường thì nay sẽ trở nên bình thường. Hoặc những điều trước đây, chúng ta đang phấn đấu để thực hiện thì nay, điều kiện mới bắt buộc phải thực hiện nó nhanh hơn, vì nếu không sẽ không thể tồn tại trong thời đại mới. 

Dịch Covid-19 tạo thế “bình thường mới”

Bình thường mới có 4 điểm đặc trưng:

  • An toàn chính là cái mới: Trước đây, khi làm bất kỳ việc gì, đặc biệt trong kinh doanh, mọi người sẽ nghĩ đến tính hiệu quả đầu tiên, nhưng bây giờ, phải vừa hiệu quả vừa an toàn.
  • Rủi ro là như nhau: Dịch bệnh là câu chuyện của toàn cầu, không đoán trước được và nó tác động nhanh, mạnh trên quy mô lớn, không phân biệt quốc qua, nền kinh tế nào. 
  • Chuyển đổi số nhanh hơn: Xã hội, doanh nghiệp tăng khả năng thích ứng, kết hợp với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 nên cách thức tổ chức kinh doanh, tiêu dùng chuyển sang số hóa, online nhiều hơn.
  • Định hình rõ ràng, biện pháp tương ứng: “Bình thường mới” có nhiều yếu tố, phải định hình đặc trưng cơ bản để ra biện pháp đối mặt phù hợp. 

Trong thời điểm hiện nay, khi dịch bệnh vẫn đang tiếp tục thì “bình thường mới” là “sống chung với dịch”. Tuy nhiên, dịch bệnh sẽ không kéo dài mãi, khi dịch bệnh đi qua, chúng ta sẽ tiếp tục xây dựng và phát triển với nhiều điều thay đổi mới.

Góc nhìn khủng hoảng: Trở ngại và Cơ hội

Đứng trước khủng hoảng, việc cần nhìn nhận kỹ lưỡng các khía cạnh là rất cần thiết, trong đó phải kể đến tầm quan trọng của tầm nhìn lãnh đạo để có thể đưa ra các chiến lược ứng phó. Phản ứng lại khủng hoảng trong sự bị động, nếu như doanh nghiệp chỉ lựa chọn chiến lược cắt giảm chi phí hoặc không phản ứng với sự mong đợi đại dịch sẽ sớm qua đi, doanh nghiệp sẽ bỏ lỡ những cơ hội thúc đẩy các giá trị chuyển đổi vượt bậc trong tương lai. Nếu doanh nghiệp phản ứng lại khủng hoảng trong thế chủ động, doanh nghiệp nhìn nhận, nắm bắt cơ hội và có định hướng chuyển đổi, doanh nghiệp sẽ có khả năng tạo ra những giá trị mới, xây dựng những điều khác biệt. 

Nhưng doanh nghiệp cũng cần lưu ý rằng, việc chuyển đổi cần gắn liền với những hoạt động vận hành kinh doanh cốt lõi để có thể xây dựng một sự chuyển đổi đúng hướng. Nhìn xa hơn, doanh nghiệp có thể xây dựng những giải pháp đảm bảo bền vững cho tương lai, khi phải đối mặt với những khủng hoảng tương tự.

Tầm nhìn lãnh đạo doanh nghiệp

Như đã được nhận định ở trên, tầm nhìn lãnh đạo đóng một vai trò quan trọng trong việc chỉ đường dẫn lối doanh nghiệp trong giai đoạn hậu Covid-19. Một tầm nhìn đúng giúp đưa ra những quyết định nhanh chóng và chính xác; lên kế hoạch nhằm thực hiện chiến lược và quyết định; đưa ra chiến lược phản ứng với khủng hoảng; dẫn dắt và cải tiến toàn bộ tổ chức để thực hiện kế hoạch. Cụ thể hơn, cốt lõi của tầm nhìn trong giai đoạn này cần bao gồm 3 yếu tố:

1. Làm thế nào để duy trì hoạt động của doanh nghiệp trong thời kì mà các hoạt động kinh doanh bị gián đoạn?

Để làm được điều này, doanh nghiệp cần bảo vệ, tiếp sức cho nhân viên để họ có thể duy trì làm tốt phần việc của mình. Những người nhân viên chính là những người trực tiếp tham gia và đảm bảo sự duy trì gắn kết với khách hàng và phục vụ khách hàng. 

Trong giai đoạn “bình thường mới”, nắm bắt hành vi người tiêu dùng được coi là một trong những thách thức lớn và khó lường nhất

Doanh nghiệp cần nhận biết và thích ứng với những thay đổi, nhu cầu mới của con người (nhân viên và khách hàng) trong thực tại mới bằng cách đào tạo, rèn luyện đội ngũ nhân lực với những năng lực phù hợp cần thiết và đáp ứng những nhu cầu của khách hàng với sự đồng cảm. Đồng thời, việc xây dựng một văn hoá ứng biến linh hoạt trước những khủng hoảng là rất cần thiết cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

2. Nhìn nhận một cách tích cực, có những cơ hội mới tiềm năng nào doanh nghiệp có thể nắm bắt?

Doanh nghiệp nên chủ động xác định và nhận định những cơ hội mới trong thực tại mới thay vì bị động đưa ra những hành động ngắn hạn để đối phó. Doanh nghiệp nên cân nhắc một chiến thuật ứng phó dài hạn nhằm sẵn sàng cho bất cứ viễn cảnh nào của Covid-19, tối ưu những hoạt động trong doanh nghiệp không chỉ ngắn hạn mà còn dài hạn. Một số ví dụ cho các giải pháp đảm bảo tương lai có thể kể đến bao gồm tự động hóa hoạt động giảm chi phí, tìm kiếm khách hàng mới, điều chỉnh gói dịch vụ tận dụng công nghệ số.

3. Nắm bắt cơ hội, doanh nghiệp xây dựng và thực hiện chuyển đổi như thế nào?

Trên thực tế, Chuyển đổi số đã và đang được lựa chọn là một cách thức chuyển đổi để ứng phó với hậu Covid-19 khi các doanh nghiệp đã nhìn nhận thấy những giá trị và lợi ích tiềm năng. Các doanh nghiệp đã chủ động thực hiện một số giải pháp ứng dụng công nghệ số, trong đó kể đến việc chuyển dịch các hoạt động làm việc và tương tác với khách hàng từ offline sang online nhằm đảm bảo sự duy trì trong hoạt động. Đây là một trong những hành động giúp tạo đà cho chuyển đổi số toàn diện. Như vậy, chuyển đổi số đã được lựa chọn như một cách thức để thích nghi linh hoạt với những thay đổi từ khủng hoảng Covid-19.

Doanh nghiệp phải tự đẩy nhanh chuyển đổi số trong giai đoạn bình thường mới

Một thống kê cho thấy trước khi COVID-19 bùng phát, chỉ 20% doanh nghiệp để ý đến chuyển đổi số. Sau 6 tháng, có đến hơn 70% doanh nghiệp chú ý đến quá trình này và trên 50% đang thực hiện.

Xem thêm: Chuyển Đổi Số Thời Covid – Doanh Nghiệp Không Nhanh Sẽ Bị Đè Bẹp

COVID-19 là thách thức, cũng như cơ hội để thực hiện chuyển đổi số. Cơ hội để đào thải những doanh nghiệp không thích ứng, giống như tự nhiên, nếu tồn tại được thì sẽ phát triển, còn không sẽ phải nhường cơ hội cho người khác.