Chuyển đổi số là cả một quá trình “chuyển mình” hứa hẹn nhiều tiềm năng, bởi những lợi ích mà chuyển đổi số mang lại cho doanh nghiệp một khi thành công là vô cùng to lớn. Tuy nhiên quá trình này vẫn là thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam. Cùng Ligosoft tìm hiểu về nguyên nhân, và cách giải quyết qua bài viết sau.

Thực trạng chuyển đổi số trong doanh nghiệp Việt Nam

Hiện tại mặc dù chính phủ đang khuyến khích, tạo điều kiện thúc đẩy các doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số, nhất là đối với các ngành nghề như dịch vụ, y tế, giao thông vận tải, du lịch .…nhưng vẫn chưa tạo được những bước tiến vượt bậc như mong đợi. 

Hơn 90% các doanh nghiệp ở Việt Nam vẫn đang được chèo lái một cách “bấp bênh”, chậm chạp. Chưa kể đến còn có những doanh nghiệp với quy mô vừa và nhỏ còn đang rất mơ hồ về khái niệm “chuyển đổi số”. 

Theo nhận định của các chuyên gia, lý giải nguyên nhân quá trình chuyển đổi số trong doanh nghiệp Việt còn chậm so với nhu cầu kinh doanh thực tiễn; có thể đến từ 3 nguyên nhân quan trọng:

  • Thiếu sự gắn kết giữa lợi ích chuyển đổi số và mục tiêu kinh doanh
  • Nhận thức về Chuyển đổi số chưa đồng đều giữa các bộ phận nghiệp vụ
  • Thiếu sự mạnh dạn đầu tư từ các nhà lãnh đạo 
Chuyển đổi số diễn ra sôi động trên thế giới nhưng dường như chưa đến được tới doanh nghiệp ở Việt Nam
Chuyển đổi số diễn ra sôi động trên thế giới nhưng dường như chưa đến được tới doanh nghiệp ở Việt Nam

Ngoài nguyên nhân cốt lõi trên thì còn do các doanh nghiệp thiếu kiến thức chuyên môn, thiếu sự đầu tư kỹ lưỡng cho việc chuyển đổi. Bên cạnh đó, các chiến lược cần thiết được vạch ra cho công cuộc chuyển đổi số vẫn đang trong tình trạng còn nhiều thiếu sót chưa thể hoàn thiện và đưa vào áp dụng.

Doanh nghiệp Việt cần phải lưu ý những vấn đề nào trong quá trình chuyển đổi số

Tạo ra sự đồng thuận và tiếng nói chung giữa các phòng ban

Thiếu sự gắn kết giữa lợi ích chuyển đổi số và mục tiêu kinh doanh  được xem là khó khăn lớn nhất của hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam. Việc thuyết phục từng phòng ban trong doanh nghiệp chấp nhận thay đổi; từ thói quen, quy trình xử lý công việc, đến các thay đổi về công nghệ; là quá trình không hề dễ dàng đối với các nhà quản lý công nghệ Chẳng hạn, muốn phòng marketing chuyển đổi số; thì các CIO, CTO, CMO liên kết, đồng thuận với nhau. 

 Để kết nối các nhà quản lý các phòng ban này, bước đầu có thể thành lập một ủy ban chuyển đổi số; để tìm ra sự đồng thuận. Chỉ khi đó, quá trình thực hiện mới không còn rời rạc giữa các bộ phận và nghiệp vụ; tránh được tình trạng bất đồng như hiện nay tại các doanh nghiệp

Nhanh chóng bắt kịp xu hướng trước khi bị tụt lại

 Các chuyên gia công nghệ thông tin cho rằng, dù quá trình chuyển đổi số trong doanh nghiệp Việt diễn ra khá sớm nhưng tốc độ chậm vì nhiều nhà lãnh đạo quá thận trọng trong cân nhắc các rủi ro. Đơn cử, giai đoạn 2013, khi cơ sở dữ liệu (big data) bắt đầu nổi lên như một xu hướng mới, nhiều doanh nghiệp Việt vẫn cho rằng đây là chuyện xa vời. Cho đến chỉ vài năm sau, big data hiện hữu ở mọi lĩnh vực kinh doanh. Dẫn chứng trong ngành bán lẻ, ông Trần Viết Huân – CIO công ty SonKim Retail cho rằng; đối thủ của các doanh nghiệp trong ngành có thể không còn là cửa hàng tiện lợi; mà là các hãng xe công nghệ. Với tiềm lực của mình, họ có thể kết nối hàng ngàn tiệm tạp hóa truyền thống và thay đổi bức tranh thị trường. 

Rõ ràng các doanh nghiệp nước ngoài đang sử dụng công nghệ để nhảy sang thị trường ngành truyền thống. Không chỉ gây ảnh hưởng, mà còn thay đổi thị trường, thói quen tiêu dùng và chiếm lĩnh thị trường. Doanh nghiệp về thế phải nghiên cứu và lường trước các thay đổi có thể xảy ra như thế.

Không chỉ thiên về công nghệ, nhưng phải bắt đầu thay đổi từ mô hình kinh doanh và tư duy lãnh đạo

Nhiều doanh nghiệp Việt hiện nay không có chức danh CIO, CTO trong bộ máy điều hành; chứng tỏ sự hạn chế trong đầu tư trong công nghệ bài bản. Có thể đến từ sức ép cạnh tranh chưa mạnh mẽ tại Việt Nam so với các công ty đa quốc gia; nên chuyển đổi số mới chỉ loanh quanh ở bước tối ưu hóa các hoạt động quản trị. 

Thực tế việc chuyển đổi phải bắt đầu từ mô hình kinh doanh và tư duy lãnh đạo. Vai trò của công nghệ thông tin chưa đi cùng các nhà quản lý về chiến lược kinh doanh, nên chúng ta vẫn đi chậm so với các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Các chuyên gia cho rằng lý do có thể đến từ việc đa phần doanh nghiệp Việt Nam chưa chịu sức ép cạnh tranh toàn cầu mạnh mẽ như các công ty đa quốc gia, nên chuyển đổi số mới chỉ loanh quanh ở bước tối ưu hóa các hoạt động quản trị. 

Chuyển đổi số trong doanh nghiệp: Lãnh đạo đóng vai trò quan trọng
Chuyển đổi số trong doanh nghiệp – Lãnh đạo đóng vai trò quan trọng

Tuy nhiên, đối với các ngành có ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc nền kinh tế; sự nhận thức về tính cấp thiết của chuyển đổi số khá cao và được thực hiện khá đồng đều. Điển hình như các ngành tài chính – ngân hàng, viễn thông,.. Đa phần lãnh đạo các doanh nghiệp trong lĩnh vực này đều xem chuyển đổi số là cơ hội duy nhất; để tồn tại trong môi trường cạnh tranh.

Tư duy chấp nhận rủi ro và thay đổi

Tiền đề quan trọng của chuyển đổi số là tư duy chấp nhận rủi ro; học hỏi và thay đổi liên tục. Theo kết quả khảo sát APEC CEO 2018 của PwC, có 42% doanh nghiệp Việt Nam; và 36% doanh nghiệp khu vực châu Á – Thái Bình Dương đang đầu tư vào các startup địa phương. Điều đó cho thấy ngày càng nhiều doanh nghiệp muốn trở thành “doanh nghiệp số”, thông qua việc đầu tư vào các cách làm mới, các phép thử mới. 

Nói về chuyển đổi số thời gian gần đây, chúng ta đã đi khá nhanh so với quá khứ, nên không nên quá bi quan về hiện trạng này. Chúng ta ngày càng có nhiều người trẻ Việt Nam hiểu biết và tiến lên rất nhanh. 

Hy vọng bài viết này đã giúp các bạn hiểu hơn về chủ đề chuyển đổi số trong doanh nghiệp cũng như có thêm thông tin để ứng dụng vào công việc của mình trong tương lai.

Ngoài ra, nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn trong quá trình chuyển đổi số, hãy đăng ký ngay dưới đây để được Ligosoft hỗ trợ tư vấn. giúp doanh nghiệp bạn chuyển đổi số một cách nhanh chóng và hiệu quả!