Nghiên cứu về năng lực lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam đã được quan tâm hơn trong thời gian gần đây. Các nghiên cứu tập trung chủ yếu đề cập đến những kiến thức, kỹ năng và hành vi của người đứng đầu doanh nghiệp mang tính quyết định đến hiệu quả lãnh đạo cũng như hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, những nghiên cứu trước đây cũng chỉ dừng lại trong bối cảnh nền công nghiệp 2.0, 3.0 nói chung. Việc nghiên cứu năng lực lãnh đạo trong nền công nghiệp 4.0 chỉ mới bắt đầu. Nghiên cứu này là một nỗ lực nhằm đưa ra những điểm mở về năng lực của nhà lãnh đạo trong nền công nghiệp 4.0, những năng lực quyết định tới sự tồn tại và thịnh vượng của một doanh nghiệp.

Sự thành công của bất kỳ một doanh nghiệp (DN) nào cũng mang dấu ấn quan trọng của người lãnh đạo doanh nghiệp, là người chịu trách nhiệm đưa ra tầm nhìn, chiến lược và điều phối, giám sát hoạt động và chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động của một DN. Để xác định được năng lực yêu cầu đối với vị trí lãnh đạo, cách tiếp cận phổ biến là xác định vai trò mà người lãnh đạo đó đảm nhiệm. Vai trò là một tập hợp các hành vi gắn với một vị trí hoặc bộ phận cụ thể (Sarbin & Allen, 1968). Mintzberg (1973) xác định các nhà quản trị có 10 vai trò khác nhau và được phân chi thành 3 nhóm chính: vai trò liên kết (hay còn gọi là vai trò quan hệ), vai trò thông tin và vai trò ra quyết định.

Năng lực doanh nghiệp được hiểu là bất cứ thái độ, kỹ năng, hành vi, động cơ hoặc các đặc điểm cá nhân khác có vai trò thiết yếu để hoàn thành công việc, hoặc quan trọng hơn là có thể tạo ra sự khác biệt về hiệu quả công việc giữa người có thành tích vượt trội và người có thành tích trung bình. Ở vai trò giám đốc điều hành, năng lực lãnh đạo chính là các yếu tố thái độ, kỹ năng, hành vi, động cơ hoặc các đặc điểm cá nhân có thể tạo ra sự khác biệt về hiệu quả lãnh đạo, giúp cho DN phát triển bền vững. Vấn đề đặt ra đối với các nhà nghiên cứu là thái độ, kỹ năng, hành vi, động cơ hoặc các đặc điểm cá nhân của lãnh đạo trong nền công nghiệp 2.0, 3.0 có còn giống trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 hay không? Và năng lực nào là chủ đạo của nhà lãnh đạo doanh nghiệp trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0?

Một số khuyến nghị về năng lực của đội ngũ lãnh đạo

Cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đã và đang làm thay đổi phương thức sản xuất và phương pháp quản trị dựa trên nền tảng công nghệ. Trong môi trường như vậy, doanh nghiệp chỉ có thể đạt hiệu quả dựa trên cơ sở quá trình tiếp nhận và đổi mới liên tục, trên hết là phương thức quản lý của người lãnh đạo đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy DN thay đổi trong bối cảnh nền công nghiệp 4.0

Cách mạng công nghiệp 4.0 và yêu cầu về năng lực của đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp ngày càng cao. Những nghiên cứu trên chưa thật sự chú ý nhiều đến sự thay đổi của môi trường kinh doanh, đặc biệt là cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam. Cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đã và đang làm thay đổi phương thức sản xuất và phương pháp quản trị dựa trên nền tảng công nghệ. Trong môi trường như vậy, doanh nghiệp chỉ có thể đạt hiệu quả dựa trên cơ sở quá trình tiếp nhận và đổi mới liên tục, trên hết là phương thức quản lý của người lãnh đạo đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy DN thay đổi trong bối cảnh nền công nghiệp 4.0. Điều này được thể hiện cụ thể bởi những điểm sau:

Thứ nhất, hiện nay các nhà lãnh đạo trong các tổ chức đang chịu nhiều sức ép về thay đổi phong cách lãnh đạo để phù hợp với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 bao gồm: Các doanh nghiệp phải làm chủ lượng thông tin và dữ liệu khổng lồ từ internet, môi trường kinh doanh và doanh nghiệp đang biến đổi thành một hệ sinh thái chứ không đơn thuần như một cỗ máy và sự tăng trưởng vượt bật của nền kinh tế chia sẻ.

Thứ hai, nền kinh tế chia sẻ hoạt động theo một phương thức hoàn toàn mới buộc các nhà lãnh đạo phải thay đổi cách lãnh đạo của mình cho phù hợp. Nền kinh tế chia sẻ làm linh hoạt hóa DN, tất cả các khâu trong chuỗi giá trị sẽ có thể thay đổi linh hoạt hơn tạo nên một hệ sinh thái doanh nghiệp.

Thứ ba, hệ sinh thái doanh nghiệp đã và đang thay đổi nhanh chóng. Ranh giới giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, doanh nghiệp với cá nhân ngày càng mờ nhạt. Trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, nhân viên phải tương tác liên tục và đa chiều với nhiều đối tượng hữu quan.

Để giải quyết triệt để vấn đề trên, lãnh đạo Doanh nghiệp cần:

Thứ nhất, tiếp nối và phát huy những khả năng lãnh đạo theo quan điểm truyền thống, Kouzes & Posner (2010): Định hướng hành trình, chia sẻ tầm nhìn, thách thức quy trình hiện tại, kích hoạt nhân lực hành động, truyền lửa. Bên cạnh đó, trong nền công nghiệp 4.0 đòi hỏi người lãnh đạo doanh nghiệp cần phải có: tư duy phản biện, kỹ năng công nghệ, trí tuệ cảm xúc và kỹ năng lãnh đạo. Các kỹ năng khác như: sự tinh nhuệ, quản trị sự thay đổi, sáng tạo và phân tích dữ liệu cũng cần được phát triển.

Thứ hai, gắn kết hệ thống: Thiết lập một hệ thống thành công để hỗ trợ việc thực hiện mục đích và các mục tiêu tổ chức, thúc đẩy nhân viên làm việc hiệu quả và linh hoạt. Xây dựng mô hình quản lý doanh nghiệp thống nhất, chính xác, minh bạch và bảo mật.

Thứ ba, lãnh đạo doanh nghiệp là người khởi sướng và là người tạo ra những chuyển biến tích cực trong doanh nghiệp thông qua việc mạnh dạn đổi mới hoạt động sản xuất, kinh doanh trên cơ sở lấy sản phẩm làm trung tâm và sự ứng dụng công nghệ trong dây chuyền sản xuất, kèm theo đó là sự đổi mới, nâng cấp trang thiết bị và người lao động, đặc biệt là phải chú trọng và đầu tư cho những ý tưởng đột phá.

Thứ tư, lãnh đạo cần tạo điều kiện cho người lao động triển khai ý tưởng, từ đó phương thức đánh giá thực hiện công việc lấy tính sáng tạo của sản phẩm khoa học, công nghệ làm tiêu chí đánh giá với trọng số cao, từ đó khuyến khích người lao động tích cực chủ động sáng tạo trong quá trình làm việc.

Thứ năm, tăng cường hợp tác quốc tế trong sản xuất kinh doanh thông qua các hoạt động hợp tác quốc tế đa phương, song phương như nghiên cứu khoa học, trao đổi công nghệ, chuyển giao công nghệ, bồi dưỡng nhân lực, liên kết, hợp tác kinh doanh với các doanh nghiệp, với các quốc gia phát triển trên thế giới.

Như vậy, trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đòi hỏi nhà lãnh đạo doanh nghiệp phải là những chuyên gia, vững về kiến thức chuyên môn, có năng lực tư duy sáng tạo, đổi mới, có kỹ năng phân tích và tổng hợp thông tin, có khả năng làm việc và ra quyết định trên cơ sở phân tích các chứng cứ và dữ liệu. Để kiến tạo nên sự vượt trội nhà lãnh đạo cần đổi mới và có phong cách lãnh đạo chuyên biệt để tạo tiền đề đưa doanh nghiệp hội nhập chung vào xu thế toàn cầu, lèo lái doanh nghiệp đi đến thành công.

Sourse: Tạp chí tài chính

——————————————————————————————

Trở thanh nhà lãnh đạo doanh nghiệp 4.0 với sự hỗ trợ của #LigoERP

  1. LigoERP là phần mềm quản trị tổng thể doanh nghiệp thông minh, kiểm soát công việc bằng quy trình, chứng từ và chữ ký số giúp ngăn chặn hành vi gian lận và sai sót của nhân viên
  2. Sử dụng LigoERP doanh nghiệp được nhận cùng lúc 3 sản phẩm. Một là: “Chương trình phần mềm”, hai là “Phương tiện kết nối” và ba là “Ý tưởng quản lý”
  3. LigoERP giúp việc quản lý của doanh nghiệp tập trung trên cùng hệ thống, báo cáo kịp thời và đưa ra quyết định nhanh chóng
  4. Khả năng lưu trữ và mở rộng theo nhu cầu mỗi doanh nghiệp là không giới hạn